De rijkste 10% van Europa bezit maar liefst 67% van alle vermogen, terwijl de onderste helft van de volwassenen slechts 1,2% bezit. Deze vermogensongelijkheid verschilt sterk per land – van relatief gelijk verdeeld in Slowakije tot zeer ongelijk in Zweden. Lees hier waar Ierland staat en wat de oorzaken zijn.
Hoe wordt vermogensongelijkheid gemeten?
Vermogen wordt gedefinieerd als je financiële bezittingen plus onroerend goed minus je schulden. De ongelijke verdeling wordt gemeten met de Gini-coëfficiënt – hoe hoger het getal, hoe groter de ongelijkheid.
Volgens het Global Wealth Report 2023 van Credit Suisse en UBS varieerde de vermogensongelijkheid in 2022 tussen Europese landen van 50,8 in Slowakije tot 87,4 in Zweden.
De Scandinavische verrassing
Verrassend genoeg scoren Scandinavische landen hoog op vermogensongelijkheid, ondanks hun reputatie voor sociale gelijkheid. Zweden staat bovenaan met een score van 87,4, gevolgd door Finland, Denemarken en Noorwegen in de bovenste helft van de ranglijst. Alleen IJsland valt buiten dit patroon.
De grote Europese economieën scoren als volgt:
- Duitsland: 77,2 (hoogst van de “Big Four”)
- Frankrijk: 70,3
- Verenigd Koninkrijk: 70,2
- Spanje: 68,3
- Italië: 67,8
Waar de rijksten het meeste bezitten
In Zweden bezit de rijkste 10% maar liefst 74,4% van alle vermogen. België heeft met 43,5% de meest gelijke verdeling – het enige land waar de top 10% minder dan de helft van het vermogen bezit.
Kijkend naar de allerrijksten (top 1%) zien we:
- Turkije: 39,5%
- Tsjechië: 37,8%
- Zweden: 35,8%
- Duitsland: 30%
België heeft ook hier de minste ongelijkheid: de rijkste 1% bezit daar slechts 13,5% van het vermogen.
Waarom scoort Zweden zo hoog?
Dr. Lisa Pelling van denktank Arena Idé legt uit dat het Zweedse belastingstelsel de hoofdoorzaak is:
“We hebben de afgelopen decennia vermogensbelasting, erfbelasting, schenkingsbelasting en onroerendgoedbelasting afgeschaft. Ook de vennootschapsbelasting is zeer laag, waardoor rijke mensen gemakkelijk nog rijker kunnen worden.”
Succesvolle Zweedse bedrijven die hebben geprofiteerd van overheidssteun betalen volgens haar te weinig terug aan de samenleving.
Wat betekent dit voor Ierland?
Hoewel Ierland niet prominent in de genoemde cijfers staat, heeft het land wel te maken met vergelijkbare uitdagingen rond vermogensongelijkheid. Ierland heeft bijvoorbeeld wel een onroerendgoedbelasting en erfbelasting, wat volgens experts helpt om extreme vermogensongelijkheid tegen te gaan.
Samenvatting
Vermogensongelijkheid in Europa verschilt enorm per land. Belangrijke punten:
- De rijkste 10% van Europa bezit 67% van alle vermogen
- Scandinavische landen scoren verrassend hoog op ongelijkheid
- Zweden heeft de grootste vermogensongelijkheid in Europa
- België heeft de meest gelijke vermogensverdeling
- Belastingsystemen spelen een cruciale rol in vermogensongelijkheid
Het afschaffen van vermogensbelastingen, zoals in Zweden gebeurd is, lijkt de ongelijkheid te vergroten ondanks sterke sociale voorzieningen.