Het Ierse basisonderwijs werkt anders dan in Nederland. Je kind hoeft pas op 6-jarige leeftijd naar school, maar mag al starten vanaf 4 jaar. In deze gids leer je alles over het kiezen van een basisschool, het leerplan en wanneer je kind mogelijk vrijgesteld kan worden van Ierse lessen.
Wanneer moet je kind naar school?
De leerplicht in Ierland begint pas wanneer je kind 6 jaar wordt. Toch gaan bijna alle kinderen al op 4- of 5-jarige leeftijd naar school. Je kind mag in september na zijn of haar vierde verjaardag beginnen met de basisschool.
Kinderen mogen niet worden ingeschreven voordat ze 4 jaar zijn. Als je kind nog niet schoolplichtig is, zijn er verschillende vormen van voorschools onderwijs beschikbaar via de ECCE-regeling.
Het Ierse leerplan voor de basisschool
Het leerplan wordt vastgesteld door de minister van Onderwijs, geadviseerd door de National Council for Curriculum and Assessment (NCCA). Het is kindgericht en bedoeld om het volledige potentieel van elk kind te ontwikkelen.
Wat leert je kind op de basisschool?
Het leerplan bestaat uit 6 hoofdgebieden, onderverdeeld in 11 vakken:
- Taal: Gaeilge (Iers) en Engels
- Wiskunde
- Sociaal, Milieu en Wetenschappelijk onderwijs: Geschiedenis, Aardrijkskunde, Wetenschappen
- Kunstonderwijs: Muziek, Beeldende Kunst, Drama
- Lichamelijke Opvoeding
- Sociaal, persoonlijk en gezondheidsonderwijs
De NCCA biedt uitgebreide informatie voor ouders over het leerplan en hoe je het leren thuis kunt ondersteunen.
Beoordeling en toetsing
Scholen moeten leerlingen regelmatig evalueren en ouders informeren over de voortgang. Alle Ierse basisscholen nemen twee keer gestandaardiseerde toetsen af in Engels en wiskunde:
- Aan het eind van de eerste klas of begin tweede klas
- Aan het eind van de vierde klas of begin vijfde klas
Deze toetsen helpen leraren en ouders om de voortgang van kinderen te volgen en eventuele extra ondersteuning te identificeren.
Soorten basisscholen in Ierland
Nationale scholen (door de staat gefinancierd)
De overgrote meerderheid van kinderen gaat naar een nationale school. Deze scholen zijn gratis en worden door de staat gefinancierd, maar zijn meestal particulier eigendom van religieuze gemeenschappen.
Je herkent nationale scholen aan deze afkortingen:
- NS – National School
- GNS – Girls’ National School
- BNS – Boys’ National School
- SN – Scoil Naisiúnta (Ierse naam)
Gaelscoileanna zijn scholen waar in het Iers wordt onderwezen. Ze hebben meestal “Gaelscoil” in de naam staan.
Particuliere basisscholen
Er zijn weinig particuliere basisscholen in Ierland. Deze scholen ontvangen geen overheidssteun, vragen schoolgeld en zijn niet gebonden aan het nationale leerplan. Ze worden wel beperkt gecontroleerd door de staat om te zorgen dat kinderen een minimum aan onderwijs krijgen.
Speciale scholen
Er zijn verschillende speciale scholen voor kinderen met een handicap, specifieke leermoeilijkheden of emotionele problemen. Ook deze vallen onder het nationale schoolsysteem.
Een school kiezen
Als ouder heb je het grondwettelijk recht om te kiezen naar welke school je kind gaat. Je kunt je kind ook thuisonderwijzen als je dat wilt.
Alle basisscholen moeten hun toelatingsbeleid publiceren in een schoolplan. Dit plan beschrijft:
- Het ethos van de school
- Het toelatingsbeleid
- De doelstellingen van de school
Scholen moeten zich houden aan de wetgeving voor gelijke behandeling en grondwettelijke vereisten over godsdienst.
Vrijstelling van Ierse lessen
In bepaalde gevallen kan je kind worden vrijgesteld van het leren van Iers. Deze vrijstelling geldt alleen voor Engelstalige scholen, niet voor Gaelscoileanna waar Iers de onderwijstaal is.
Wie komt in aanmerking voor vrijstelling?
Je kind kan vrijgesteld worden als:
- Het basisonderwijs tot 12 jaar buiten Ierland heeft genoten zonder kans om Iers te leren
- Het ten minste 3 jaar in het buitenland heeft gewoond en zich opnieuw inschrijft op 12-jarige leeftijd of ouder
- Het een kind is van buitenlandse diplomatieke vertegenwoordigers
- Het significante en hardnekkige leermoeilijkheden heeft, gedocumenteerd in een Student Support Plan, en een gestandaardiseerde score op of onder het 10e percentiel heeft voor woordlezen, begrijpend lezen of spelling
Automatische vrijstelling
Leerlingen in speciale scholen en speciale klassen zijn automatisch vrijgesteld van Ierse lessen. Ze hoeven geen formele aanvraag in te dienen.
Hoe vraag je vrijstelling aan?
Je dient een aanvraag in bij de directeur van de school. Het besluit wordt genomen na overleg met ouders, klassenleraar, leraren speciaal onderwijs en de leerling zelf.
Voor meer informatie kun je contact opnemen met:
Department of Education
Parents, Learners and Database Section
Schools Division, Cornamaddy
Athlone, County Westmeath
Tel: +353 (0)90 648 4269
E-mail: irishexemptions@education.gov.ie
Belangrijke contactgegevens
National Council for Curriculum and Assessment (NCCA)
24 Merrion Square, Dublin 2
Tel: (01) 661 7177
Website: www.ncca.ie
E-mail: info@ncca.ie
Checklist voor ouders
- Onderzoek verschillende scholen in je omgeving
- Lees het toelatingsbeleid en schoolplan van elke school
- Bezoek scholen tijdens open dagen
- Controleer of je kind mogelijk in aanmerking komt voor vrijstelling van Iers
- Schrijf je kind op tijd in (scholen hebben vaak wachtlijsten)
- Informeer naar voorschoolse voorzieningen als je kind nog geen 4 jaar is