Lokale verkiezingen in Ierland: jouw complete gids 2024

Elke vijf jaar kies je in Ierland lokale raadsleden die jouw belangen behartigen. Of je nu voor het eerst gaat stemmen of je verkiesbaar wilt stellen, hier lees je alles over de lokale verkiezingen van 7 juni 2024.

Wanneer zijn de lokale verkiezingen?

De volgende lokale verkiezingen vinden plaats op vrijdag 7 juni 2024. Deze verkiezingen worden elke vijf jaar gehouden, altijd in mei of juni. De minister van Volkshuisvesting, Lokaal Bestuur en Erfgoed bepaalt de exacte verkiezingsdatum.

De stembureaus zijn minimaal 12 uur open, tussen 07:00 en 22:30 uur. In heel Ierland wordt op dezelfde dag gestemd.

Hoe werken lokale verkiezingen?

Ierland heeft 31 lokale overheden: County Councils, City Councils en City and County Councils. Elke lokale overheid is verdeeld in kiesgebieden, waarbij elk gebied een bepaald aantal raadsleden kiest.

Ierland gebruikt het systeem van evenredige vertegenwoordiging met een enkele overdraagbare stem (PR-STV). Dit betekent dat je kandidaten nummert in volgorde van voorkeur, in plaats van op één persoon te stemmen.

Mag je stemmen?

Je hoeft geen Iers staatsburger te zijn om te stemmen bij lokale verkiezingen. Je moet wel:

• Minimaal 18 jaar oud zijn
• Wonen in het lokale kiesgebied
• Ingeschreven staan in het kiezersregister
• Op 1 september je gewone verblijfplaats in Ierland hebben (om je voor het volgende jaar te kunnen registreren)

Controleer je registratie

Controleer of je naam in het kiezersregister staat via:

• checktheregister.ie (online)
• Plaatselijk Garda-station, postkantoor, openbare bibliotheek of gemeentekantoor

Nog niet geregistreerd? Vul een aanvraagformulier in via checktheregister.ie of haal er een op bij je gemeente. Je kunt het gratis opsturen zonder postzegel. In Dublin kun je je ook online registreren via voter.ie met je Public Services Card en MyGovID-account.

Jezelf verkiesbaar stellen

Je kunt je verkiesbaar stellen als je:

• Minimaal 18 jaar oud bent
• Je gewone verblijfplaats in Ierland hebt
• Niet een van de uitgesloten functies bekleedt

Wie mag niet kandidaat zijn?

Je mag geen kandidaat zijn als je:

• Lid bent van Dáil Éireann, Seanad Éireann of het Europees Parlement
• Een rechter, Garda of fulltime militair bent
• Een ambtenaar bent (tenzij je contract dit toestaat)
• Werkt voor een lokale overheid of HSE in een uitgesloten functie
• Langer dan 6 maanden in de gevangenis zit
• Je gemeentelijke lasten niet betaalt
• Veroordeeld bent voor fraude of corruptie

Het nominatieproces

Je moet jezelf nomineren in de week die 4 weken voor de verkiezingsdag valt. Je kunt jezelf nomineren of laten nomineren door iemand die geregistreerd is om te stemmen in dat gebied.

Het nominatieformulier (LE1) krijg je bij de gemeentelijke administratie. Partijleden moeten ook een Certificaat van Partijlidmaatschap overleggen.

Als onafhankelijke kandidaat moet je één van deze opties kiezen:

• 15 instemmingsverklaringen: Wettelijke verklaringen van 15 geregistreerde kiezers uit je gebied, bijgewoond door een commissaris voor eden, vrederechter, notaris, Garda-lid of ambtenaar
• Borg van €100: Dit bedrag wordt terugbetaald als je genoeg stemmen behaalt

Je kunt ook een foto meesturen voor op het stembiljet. De precieze vereisten staan in het nominatieformulier.

Campagnevoering en kosten

Uitgavenlimieten

Je mag een beperkt bedrag uitgeven aan je campagne, afhankelijk van de grootte van je kiesgebied:

Je moet binnen 90 dagen na de verkiezingen rapporteren hoeveel je hebt uitgegeven. De campagneperiode begint 50-60 dagen voor de verkiezingsdag.

Donaties en regels

Voor donaties gelden strikte regels:

• Maximaal €1.000 per schenker per kalenderjaar
• Donaties boven €600 moet je melden aan de lokale overheid
• Bij donaties boven €100 moet je een aparte bankrekening openen
• Geen anonieme donaties boven €100
• Geen contante donaties boven €200
• Bedrijfsdonaties boven €200 moeten geregistreerd zijn bij SIPO

Verkiezingsposters

Onder de Litter Pollution Act 1997 mag je verkiezingsposters ophangen vanaf de dag dat de verkiezingsdatum wordt aangekondigd (of 30 dagen ervoor, wat korter is). Ze moeten binnen 7 dagen na de verkiezing weer weggehaald worden.

Op verkiezingsdag stemmen

Je stemt geheim in je lokale stembureau. Het Ierse systeem werkt met voorkeursstemmen: je nummert kandidaten in volgorde van voorkeur (1, 2, 3, etc.). Je hoeft niet alle kandidaten een nummer te geven.

Heb je een visuele beperking? Elk stembureau heeft een speciaal sjabloon waarmee je zelfstandig kunt stemmen.

Let op: Je mag niet stemmen in zowel een provincieraads- als gemeenteraadsverkiezing als deze op dezelfde dag plaatsvinden.

Samenvatting

De lokale verkiezingen van 7 juni 2024 zijn jouw kans om invloed uit te oefenen op lokale beslissingen. Of je nu wilt stemmen of kandidaat wilt zijn:

• Controleer je kiezersregistratie via checktheregister.ie
• Je hoeft geen Iers staatsburger te zijn om deel te nemen
• Kandidaten moeten zich 4 weken voor de verkiezing nomineren
• Er gelden strikte regels voor campagneuitgaven en donaties
• Het stemmen werkt met voorkeursstemmen (nummers in volgorde van voorkeur)

Meer gedetailleerde informatie vind je in artikel 15 van de Electoral (Amendment) Act 2009.