De Common Travel Area (CTA) is een speciale overeenkomst tussen Ierland en het Verenigd Koninkrijk die meer regelt dan alleen vrij reizen. Als Nederlander in Ierland kun je hier niet direct van profiteren, maar het is wel belangrijk om te begrijpen hoe het werkt voor jouw reizen naar het VK. We leggen uit wat de CTA precies inhoudt en wat dit betekent voor jouw situatie.
Wat is de Common Travel Area?
De Common Travel Area bestaat al sinds 1922 en is gebaseerd op de gemeenschappelijke geschiedenis van Ierland en het VK. Lange tijd was het geen officiële wetgeving, maar gaandeweg zijn de rechten vastgelegd in wetten van beide landen.
Op 8 mei 2019 ondertekenden beide regeringen een memorandum van overeenstemming waarin de CTA opnieuw werd bevestigd. Ook na Brexit blijft deze regeling volledig bestaan.
Het Verenigd Koninkrijk omvat binnen de CTA: Engeland, Schotland, Wales, Noord-Ierland, het eiland Man en de Kanaaleilanden.
Welke rechten geeft de CTA?
Belangrijk: CTA-rechten gelden alleen voor Ierse en Britse staatsburgers. Als Nederlander kun je geen gebruik maken van deze rechten.
Ierse en Britse burgers hebben binnen de CTA het recht om:
- Vrij te reizen tussen beide landen zonder visum
- Te wonen en werken in beide landen
- Te studeren in beide landen
- Toegang te krijgen tot sociale uitkeringen
- Gebruik te maken van gezondheidszorg
- Sociale huisvestingsondersteuning aan te vragen
- Te stemmen bij bepaalde verkiezingen
De Immigration and Social Security (EU Withdrawal) Act 2020 heeft deze rechten van Ierse burgers in het VK officieel erkend.
Grenscontroles en identificatie
Er zijn geen routinematige paspoortcontroles tussen Ierland en het VK voor Ierse en Britse burgers. Je hebt wel altijd identificatie nodig om aan boord van vliegtuigen of veerboten te gaan.
De meeste vervoerders accepteren alleen een paspoort als geldig identiteitsbewijs. Immigratieambtenaren kunnen ook vragen om bewijs van je nationaliteit, dus neem altijd je paspoort mee.
Als EER-burger naar Groot-Brittannië
Als Nederlandse kun je om identificatie worden gevraagd bij aankomst in Groot-Brittannië vanuit Ierland. Voor Noord-Ierland geldt dit niet.
Je hebt een Nederlands paspoort nodig om Groot-Brittannië binnen te komen, tenzij je een van deze statussen hebt:
- Settled of pre-settled status in het VK
- Een gezinsvergunning onder het EU Settlement Scheme
- Een frontier worker permit
- Een S2 Healthcare Visitor visum
Met een van deze statussen kun je een Nederlandse identiteitskaart gebruiken in plaats van een paspoort.
Elektronische reistoestemming (ETA)
Het VK heeft een elektronisch reistoestemmingssysteem (ETA) ingevoerd voor bezoekers die geen visum nodig hebben. Nederlandse burgers hebben een ETA nodig om naar het VK te reizen, ook als je in Ierland woont.
Ierse en Britse burgers hoeven geen ETA aan te vragen dankzij hun CTA-rechten.
De ETA kost £10 en is twee jaar geldig of tot je paspoort verloopt. Je moet deze aanvragen voordat je reist.
Werken over de grens
Ierse en Britse burgers kunnen probleemloos in het ene land wonen en in het andere werken. Voor Nederlanders gelden andere regels:
Als Nederlandse die vóór eind 2020 in Ierland woonde en in Noord-Ierland werkte, heb je een frontier worker permit nodig. Wie vanaf 2021 in Noord-Ierland wil gaan werken, moet via het op punten gebaseerde immigratiesysteem toestemming aanvragen.
Visa en speciale regelingen
Als je een Brits visum of verblijfsvergunning hebt, heb je mogelijk toch een apart visum nodig voor Ierland. Er zijn wel enkele uitzonderingen:
Het Short Stay Visa Waiver Programme stelt onderdanen van bepaalde landen met een Brits visum in staat om Ierland te bezoeken zonder apart Iers visum.
De British Irish Visa Scheme geldt specifiek voor bezoekers uit China en India. Met één visum kunnen zij vrij reizen binnen de gehele CTA.
Brexit en de toekomst van de CTA
Brexit heeft geen invloed gehad op de rechten van Ierse en Britse burgers binnen de CTA. Het Brexit-terugtrekkingsakkoord erkent de CTA officieel.
Ierland heeft via de Withdrawal of the United Kingdom from the European Union (Consequential Provisions) Act 2019 veel CTA-rechten voor het eerst officieel in wetgeving vastgelegd.
Praktische tips voor Nederlanders in Ierland
Hoewel je als Nederlandse geen CTA-rechten hebt, zijn deze tips handig:
- Neem altijd je Nederlandse paspoort mee bij reizen naar het VK
- Vraag tijdig je ETA aan via de officiële website
- Check voor langere verblijven of je settled status kunt aanvragen
- Bewaar bewijsstukken van je verblijf in Ierland voor grensarbeid-regelingen
- Informeer bij je werkgever over specifieke regelingen voor cross-border werk
Samenvatting
De Common Travel Area is een unieke regeling tussen Ierland en het VK die alleen geldt voor Ierse en Britse staatsburgers. Als Nederlander in Ierland profiteer je er niet direct van, maar het is belangrijk om de regels te kennen.
Vergeet vooral niet dat je sinds Brexit een ETA nodig hebt voor reizen naar het VK en dat je altijd je paspoort moet meenemen. Voor actuele informatie check altijd de officiële bronnen van beide landen.