Als je oneerlijk wordt behandeld door je werkgever omdat je je arbeidsrechten probeert uit te oefenen, ben je slachtoffer van represailles geworden. Gelukkig beschermt de Ierse wet je hiertegen en kun je actie ondernemen. In dit artikel lees je wat slachtofferschap precies is, hoe je het herkent en wat je kunt doen als het jou overkomt.
Wat is slachtofferschap op het werk?
Van slachtofferschap is sprake wanneer je werkgever je oneerlijk behandelt omdat je hebt geprobeerd je wettelijke arbeidsrechten uit te oefenen. Als werknemer heb je sterke rechten en mag je daar niet voor gestraft worden.
Verschillende arbeidswetten beschermen je tegen represailles. Sommige wetten noemen dit ‘bestraffing’, andere spreken van ‘slachtofferschap’ – beide termen betekenen hetzelfde.
Hoe kan je slachtoffer worden op het werk?
Je werkgever kan je op verschillende manieren tot slachtoffer maken:
- Je onterecht ontslaan
- Je oneerlijk behandelen op de werkvloer
- Ongunstige veranderingen doorvoeren in je arbeidsomstandigheden
- Je werktijden verkorten als straf
- Je promotiekansen blokkeren
- Je uitsluiten van belangrijke vergaderingen of projecten
Belangrijk: er is alleen sprake van slachtofferschap als deze acties ondernomen worden omdat je je arbeidsrechten hebt uitgeoefend. Als er andere redenen zijn, kan het gaan om intimidatie of pesten.
Wat kun je doen als je slachtoffer bent?
Ben je slachtoffer geworden van represailles? Dan kun je een klacht indienen bij de Workplace Relations Commission (WRC).
Hoe dien je een klacht in?
Je gebruikt het online klachtenformulier op workplacerelations.ie. Let goed op de termijn: je moet je klacht indienen binnen 6 maanden na:
- De laatste daad van slachtofferschap, of
- De datum van je ontslag
Deze termijn kan worden verlengd tot 12 maanden, maar alleen als er een redelijke reden is waarom je de normale termijn niet kon halen.
Meer informatie over het indienen van een klacht en het WRC-proces vind je op de officiële website.
Welke wetten beschermen je tegen slachtofferschap?
Verschillende arbeidswetten verbieden dat je het slachtoffer wordt van het uitoefenen van je rechten:
Minimumloon
Onder de National Minimum Wage Act 2000 mag je werkgever je niet straffen als je een loonsverhoging opeist waar je recht op hebt.
Gelijke behandeling
De Employment Equality Acts 1998-2015 beschermen je tegen represailles als je een discriminatiezaak hebt aangespannen of als getuige hebt opgetreden. Ook getuigen worden beschermd.
Veiligheid en gezondheid
Onder de Safety, Health and Welfare at Work Act 2005 kun je niet worden gestraft voor het uitoefenen van je veiligheidsrechten, zoals het melden van onveilige situaties bij de Health and Safety Authority.
Deeltijdwerk
De Protection of Employees (Part-Time Work) Act 2001 beschermt deeltijdwerkers tegen represailles. Dit geldt ook voor ontslag om te voorkomen dat een tijdelijk contract permanent wordt.
Tijdelijke contracten
Werknemers met een tijdelijk contract zijn beschermd onder de Protection of Employees (Fixed-Term Work) Act 2003.
Uitzendkrachten
De Protection of Employees (Temporary Agency Work) Act 2012 beschermt uitzendkrachten tegen represailles van zowel het uitzendbureau als de inlenende organisatie.
Klokkenluiders
Onder de Protected Disclosures Act 2014 ben je beschermd als je misstanden meldt. De Criminal Justice Act 2011 beschermt je ook als je informatie verstrekt aan de Gardaí.
Verschillende vormen van verlof
Je bent beschermd tegen represailles bij het aanvragen of opnemen van:
Wat als je niet beschermd bent?
Als je situatie niet valt onder de bovenstaande wetten, kun je mogelijk nog steeds een klacht indienen over:
- Onredelijk ontslag
- Pesten op de werkvloer
- Intimidatie
Checklist: ben je slachtoffer van represailles?
Controleer de volgende punten:
- ✓ Heb je recentelijk je arbeidsrechten uitgeoefend?
- ✓ Is je werkgever daarna negatiever tegen je gaan doen?
- ✓ Zijn er concrete acties ondernomen tegen je (ontslag, minder uren, slechte beoordeling)?
- ✓ Is er een duidelijk verband tussen je acties en de reactie van je werkgever?
- ✓ Valt je situatie onder één van de beschermende wetten?
Als je meerdere vragen met ‘ja’ beantwoordt, ben je mogelijk slachtoffer geworden van represailles en kun je een klacht indienen bij de WRC.