Sinds november 2023 heb je als werknemer in Ierland wettelijk recht op 5 dagen betaald verlof als je zelf slachtoffer bent van huiselijk geweld of iemand steunt die dit meemaakt. Dit verlof geeft je de tijd om essentiële zaken te regelen zoals medische bezoeken, juridische hulp of het vinden van veilige huisvesting.
Wat is verlof wegens huiselijk geweld?
Het Work Life Balance and Miscellaneous Provisions Act 2023 heeft vanaf 27 november 2023 het recht op verlof wegens huiselijk geweld wettelijk vastgelegd. Je hebt geen minimale dienstperiode nodig om hier aanspraak op te maken.
Dit verlof geeft je de ruimte om belangrijke zaken te regelen die verband houden met jouw situatie van huiselijk geweld.
Wat valt onder huiselijk geweld?
Huiselijk geweld en misbruik omvatten verschillende vormen:
- Emotioneel misbruik
- Fysiek geweld
- Seksueel misbruik
- Digitaal misbruik
- Economisch misbruik
- Dwangcontrole
Het misbruik kan momenteel plaatsvinden of in het verleden hebben gebeurd.
Wie heeft recht op dit verlof?
Als je zelf slachtoffer bent
Je hebt recht op verlof als de dader is:
- Je echtgenoot of geregistreerde partner
- Je samenwonende partner
- Je huidige of voormalige intieme partner
- Je volwassen kind (18+) dat niet financieel afhankelijk van je is
Als je iemand steunt
Je kunt ook verlof opnemen om een slachtoffer te steunen die is:
- Je echtgenoot of geregistreerde partner
- Je samenwonende partner
- Je intieme partner
- Je kind onder 18 jaar
- Een afhankelijke persoon
Waarvoor kun je het verlof gebruiken?
Je mag het verlof gebruiken voor:
- Medische hulp zoeken
- Contact opnemen met slachtofferhulporganisaties
- Advies inwinnen
- Tijdelijke of permanente verhuizing regelen
- Een veiligheidsbevel bij de rechtbank aanvragen
- Juridische hulp zoeken
- Hulp van de Garda Síochána krijgen
- Toegang krijgen tot andere relevante diensten
Hoeveel verlof krijg je?
Je hebt recht op 5 dagen betaald verlof per 12 maanden. Dit is het wettelijke minimum – je werkgever mag meer geven.
Bij deeltijdwerk krijg je verlof naar verhouding. Werk je halftime? Dan heb je recht op 2,5 dagen verlof.
Je hoeft het verlof niet in één keer op te nemen. Ook als je een dagdeel vrij neemt, telt dit als één hele dag.
Je loon tijdens het verlof
Je krijgt tijdens het verlof je volledige normale dagloon doorbetaald. Dit omvat:
- Je basissalaris
- Vaste bonussen of toelagen
- Geen overuren of commissies
Als je loon wisselt, berekent je werkgever het gemiddelde over de 13 weken vóór je verlof.
Belangrijk: Je werkgever mag op je loonstrook niet vermelden dat het om verlof wegens huiselijk geweld gaat.
Hoe vraag je het verlof aan?
Controleer eerst of je werkgever een beleid heeft voor huiselijk geweld en volg die procedure.
In noodsituaties
Bij een calamiteit hoef je je werkgever niet vooraf in te lichten. Meld het wel zo snel mogelijk nadat je het verlof hebt opgenomen.
Aan wie vertel je het?
Meestal vertel je het aan je directe leidinggevende. Je werkgever kan ook een speciaal aangewezen persoon hebben (zoals een HR-manager).
Bewijs leveren
Je hoeft geen documenten of bewijs te overleggen. Dit is bewust zo geregeld om de drempel laag te houden.
Vertrouwelijkheid en privacy
Je werkgever moet alle informatie vertrouwelijk behandelen. Ze mogen informatie alleen delen met mensen die dit nodig hebben voor:
- Het maken van veiligheidsplannen
- Het regelen van je verlof
Idealiter vraagt je werkgever eerst je schriftelijke toestemming voordat ze informatie delen.
Je arbeidsrechten tijdens verlof
Tijdens verlof wegens huiselijk geweld:
- Wordt je behandeld alsof je gewoon aan het werk bent
- Loopt je dienstverband gewoon door
- Bouw je vakantiedagen en andere rechten op
- Mag je niet worden ontslagen omdat je dit verlof opneemt
- Mag je niet worden benadeeld of gestraft
Andere ondersteuning op het werk
Naast verlof kan je werkgever andere veiligheidsmaatregelen treffen:
- Aanpassing van werktaken of locatie
- Wijziging van contactgegevens
- Verbeterde beveiligingsmaatregelen
- Mogelijkheid om thuis te werken
- Flexibele werkafspraken
- Hulp bij reizen van en naar werk
Problemen met je werkgever?
Als je een conflict hebt over je recht op verlof:
- Probeer het eerst rechtstreeks met je werkgever op te lossen
- Lukt dat niet? Dan kun je een klacht indienen bij de Workplace Relations Commission (WRC)
Hulp en ondersteuning zoeken
Als je hulp nodig hebt:
- Bij direct gevaar: Bel 999 of 112
- Voor advies: Neem contact op met de Gardaí – zij hebben speciale training
- Slachtofferhulp: Bekijk de beschikbare ondersteuningsorganisaties
Samenvatting
Verlof wegens huiselijk geweld geeft je belangrijke bescherming:
- 5 dagen betaald verlof per jaar
- Geen minimale dienstperiode vereist
- Geen bewijs hoeven overleggen
- Volledige vertrouwelijkheid
- Bescherming tegen ontslag of benadeling
- Mogelijkheid tot aanvullende ondersteuning op het werk
Deze regeling geeft je de ruimte om veilig en ondersteund uit een gewelddadige situatie te komen.